Kí ni CAR-T (Ẹ̀rọ T-cell Olùgbàlejò Ajẹ́míkì Chimeric)?
Lákọ̀ọ́kọ́, ẹ jẹ́ ká wo ètò ààbò ara ènìyàn.
Ètò ààbò ara jẹ́ àpapọ̀ àwọn sẹ́ẹ̀lì, àsọ ara, àti àwọn ẹ̀yà ara tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ papọ̀ láti ṣe àgbékalẹ̀ ètò ààbò ara.Dáàbò bo ara. Ọ̀kan lára àwọn sẹ́ẹ̀lì pàtàkì tí ó ní ipa nínú rẹ̀ ni sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ funfun, tí a tún ń pè ní leukocytes,èyí tí ó wá ní oríṣi méjì pàtàkì tí ó para pọ̀ láti wá àti pa àwọn ohun alààyè tí ó ń fa àrùn run tàbíàwọn ohun èlò.
Awọn oriṣi ipilẹ meji ti awọn leukocytes ni:
Àwọn sẹ́ẹ̀lì tí wọ́n ń jẹ àwọn ohun alààyè tí wọ́n ń gbógun ti ara.
Àwọn Lymphocytes, àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ó gba ara láàyè láti rántí àti dá àwọn tí ó ti kógun tẹ́lẹ̀ mọ̀ àti láti ran lọ́wọ́ara pa wọ́n run.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn sẹ́ẹ̀lì ni a kà sí phagocytes. Irú èyí tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ni neutrophil,èyí tí ó máa ń gbógun ti bakitéríà ní pàtàkì. Tí àwọn dókítà bá ń ṣàníyàn nípa àkóràn bakitéríà, wọ́n lè pàṣẹ fún wọn.àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ láti mọ̀ bóyá aláìsàn kan ní iye neutrophils tó pọ̀ sí i tí àkóràn náà fà.
Àwọn irú phagocytes mìíràn ní iṣẹ́ tiwọn láti rí i dájú pé ara ń dáhùn dáadáasí irú olùgbógun kan pàtó.
Àwọn lymphocytes méjì ni B lymphocytes àti T lymphocytes.nínú ọrá inú egungun, kí wọ́n sì dúró níbẹ̀ kí wọ́n sì dàgbà di àwọn sẹ́ẹ̀lì B, tàbí kí wọ́n fi sílẹ̀ fún thymusIṣẹ́lẹ̀, níbi tí wọ́n ti ń dàgbà di àwọn sẹ́ẹ̀lì T. Àwọn lymphocytes B àti àwọn lymphocytes T ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀Àwọn iṣẹ́: Àwọn lymphocytes B dà bí ètò ìmọ̀ ológun ara, wọ́n ń wá ọ̀nà láti mọ àwọnàwọn sẹ́ẹ̀lì T dà bí àwọn ọmọ ogun, wọ́n ń pa wọ́n run, wọ́n sì ń fi àwọn ààbò ránṣẹ́ sí wọn láti lẹ̀ mọ́ wọn.àwọn agbógun tí ètò ìmọ̀ ọgbọ́n ti dá mọ̀.
Imọ-ẹrọ sẹẹli T ti Chimeric antigen receptor (CAR): jẹ iru sẹẹli gbigbaÌtọ́jú àjẹ́mọ́ra (ACI). Sẹ́ẹ̀lì T aláìsàn máa ń fi CAR hàn nípasẹ̀ àtúntò ìranìmọ̀ ẹ̀rọ, èyí tí ó mú kí àwọn sẹ́ẹ̀lì T effector jẹ́ èyí tí a fojúsùn sí, tí ó lè pa ènìyàn, tí ó sì ń pẹ́ títí juàwọn sẹ́ẹ̀lì àjẹ́sára ìbílẹ̀, wọ́n sì lè borí àyíká àjẹ́sára ìdènà ...Ìfaradà ìdènà àrùn jẹjẹrẹ àti ìfọ́. Èyí jẹ́ ìtọ́jú pàtó kan fún àwọn sẹ́ẹ̀lì ààbò ara.
Ìlànà CART ni láti yọ “ẹ̀yà deedee” ti àwọn sẹ́ẹ̀lì T aláàbò ara aláìsàn náà kúròkí o sì tẹ̀síwájú nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ jínì, kójọpọ̀ nínú àkójọpọ̀ fún àwọn ibi-afẹ́de pàtó fún àwọn àrùn ńláńláohun ìjà ìdènà àwọn ènìyàn "chimeric antigen receptor (CAR)", lẹ́yìn náà a fi àwọn sẹ́ẹ̀lì T tí a yí padà sí i.padà sínú ara aláìsàn náà, àwọn olugba sẹ́ẹ̀lì tuntun tí a yípadà yóò dàbí ẹni pé wọ́n fi ètò radar kan sí i,èyí tí ó lè darí àwọn sẹ́ẹ̀lì T láti wá àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ kí wọ́n sì pa wọ́n run.
Anfani ti CART ni BPIH
Nitori awọn iyatọ ninu eto ti agbegbe ifihan agbara inu inu, CAR ti dagbasoke mẹrinìran tuntun. A nlo iran tuntun CART.
1stiran: Apakan ifihan agbara inu inu ọkan kan ṣoṣo lo wa ati idinamọ tumor naaipa naa ko dara.
2ndiran: A fi molikula ti o n funni ni agbara kun lori ipilẹ iran akọkọ, atiAgbára àwọn sẹ́ẹ̀lì T láti pa àwọn èèmọ́ náà pọ̀ sí i.
3rdiran: Da lori iran keji ti CAR, agbara awọn sẹẹli T lati dena akànìdàgbàsókè àti ìgbéga apoptosis ti dara síi gidigidi.
4thiran: Awọn sẹẹli CAR-T le kopa ninu piparẹ iye awọn sẹẹli tumo nipasẹṣíṣiṣẹ́ ìṣàtúnṣe ìsàlẹ̀ NFAT láti fa interleukin-12 lẹ́yìn CARmọ antigen tí a fojú sí.
| Ìran ìran | Ìfúnni níṣìírí Okùnfà | Ẹ̀yà ara |
| 1st | CD3ζ | Ṣiṣẹ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì T pàtó kan, sẹ́ẹ̀lì T tó ní ipa lórí ara, ṣùgbọ́n kò lè gbilẹ̀ àti wà láàyè nínú ara. |
| 2nd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40 | Fi afikun ohun elo kun, mu ipalara sẹẹli dara si, agbara idagbasoke to lopin. |
| 3rd | CD3ζ+CD28/4-1BB/OX40+CD134 /CD137 | Fi awọn ohun elo imuduro meji kun, mu dara siAgbara ìdàgbàsókè àti ìpalára. |
| 4th | Jiini igbẹmi ara ẹni/Amored CAR-T (12IL) Go CAR-T | So jiini igbẹmi ara ẹni pọ̀, ohun tó ń fa àrùn ara ẹni àti àwọn ọ̀nà ìdarí mìíràn tó péye. |
Ilana itọju
1) Ìyàsọ́tọ̀ sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ funfun: A ya àwọn sẹ́ẹ̀lì T aláìsàn sọ́tọ̀ kúrò nínú ẹ̀jẹ̀ ẹ̀gbẹ́.
2) Ìmúṣiṣẹ́ àwọn sẹ́ẹ̀lì T: àwọn ìlẹ̀kẹ̀ magnetic (àwọn sẹ́ẹ̀lì dendritic artificial) tí a fi àwọn èròjà antibodies bò jẹ́a lo lati mu awọn sẹẹli T ṣiṣẹ.
3) Ìyípadà: A ṣe àgbékalẹ̀ àwọn sẹ́ẹ̀lì T láti fi CAR hàn nínú vitro.
4) Ìmúgbòòrò: Àwọn sẹ́ẹ̀lì T tí a ti yí padà sí ìbílẹ̀ ni a mú pọ̀ sí i nínú àworán.
5) Ìtọ́jú Kemotherapy: A ti fi chemotherapy tọ́jú aláìsàn náà kí ó tó di pé a tún fi sẹ́ẹ̀lì T kún un.
6) Àtún-fúnni: Àwọn sẹ́ẹ̀lì T tí a ti yí padà sí ara wọn yóò padà sínú aláìsàn náà.
Àwọn ìtọ́kasí
Àwọn ìtọ́kasí fún CAR-T
Ètò atẹ́gùn: Àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀fóró (Cancer cell kékeré, squamous cell carcinoma,adenocarcinoma), àrùn jẹjẹrẹ nasopharynx, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ètò ìjẹun: Ẹ̀dọ̀, àrùn jẹjẹrẹ inú àti ìfun, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ètò ìtọ̀: Àrùn kíndìnrín àti àrùn jẹjẹrẹ adrenal àti àrùn jẹjẹrẹ metastatic, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ètò Ẹ̀jẹ̀: Límókúíkì lymphoblastic tó lágbára àti onígbà pípẹ́ (T lymphoma)tí a yọ kúrò) àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Àrùn jẹjẹrẹ mìíràn: àrùn melanoma tó burú jáì, àrùn jẹjẹrẹ ọmú, àrùn prostate àti ahọ́n, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
A ṣe iṣẹ́ abẹ láti yọ àbùkù àkọ́kọ́ kúrò, ṣùgbọ́n agbára ìdènà àrùn náà kéré, àti pé ìpadàbọ̀sípò náà lọ́ra.
Àwọn èèmọ́ tí ó ní ìdààmú tí ó gbòòrò tí kò lè tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́-abẹ.
Àkóbá ẹ̀gbẹ́ ti chemotherapy àti radiotherapy jẹ́ ńlá tàbí kò ní ìmọ̀lára sí chemotherapy àti radiotherapy.
Dídínà àrùn jẹjẹrẹ láti tún padà sí ara wọn lẹ́yìn iṣẹ́-abẹ, chemotherapy àti radiotherapy.
Àwọn àǹfààní
1) Àwọn sẹ́ẹ̀lì CAR T ni a fojúsùn gidigidi, wọ́n sì lè pa àwọn sẹ́ẹ̀lì èèmọ́ pẹ̀lú ìpele antigen ní ọ̀nà tó dára jù.
2) Ìtọ́jú sẹ́ẹ̀lì CAR-T nílò àkókò díẹ̀. CAR T nílò àkókò kúkúrú jùlọ láti gbin sẹ́ẹ̀lì T nítorí pé ó nílò àwọn sẹ́ẹ̀lì díẹ̀ lábẹ́ ipa ìtọ́jú kan náà. A lè dín àkókò ìbísí vitro kù sí ọ̀sẹ̀ méjì, èyí tí ó dín àkókò ìdúró kù ní pàtàkì.
3) CAR le mọ awọn antigens peptide nikan, ṣugbọn awọn antigens suga ati lipid pẹlu, ti o n fa ibiti awọn antigens tumor ti wa ni afojusun pọ si. Itọju CAR T ko ni opin nipasẹ awọn antigens amuaradagba ti awọn sẹẹli tumor. CAR T le lo awọn antigens suga ati lipid ti awọn sẹẹli tumor lati ṣe idanimọ awọn antigens ni ọpọlọpọ awọn iwọn.
4) CAR-T ní agbára ìtúnṣe onírúurú kan. Níwọ́n ìgbà tí a ti ń rí àwọn ibi kan nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ sẹ́ẹ̀lì èèmọ́, bíi EGFR, a lè lo jínì CAR fún antigen yìí nígbà tí a bá kọ́ ọ.
5) Àwọn sẹ́ẹ̀lì CAR T ní iṣẹ́ ìrántí ààbò ara, wọ́n sì lè wà láàyè nínú ara fún ìgbà pípẹ́. Ó ṣe pàtàkì gidigidi láti dènà àtúnṣe àrùn jẹjẹrẹ.