Àrùn Jẹjẹrẹ Ẹ̀dọ̀
Àpèjúwe Kúkúrú:
Kí ni àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀?
Lákọ̀ọ́kọ́, ẹ jẹ́ ká kọ́ nípa àrùn kan tí a ń pè ní àrùn jẹjẹrẹ. Lábẹ́ àwọn ipò déédé, àwọn sẹ́ẹ̀lì máa ń dàgbà, máa ń pín, wọ́n sì máa ń rọ́pò àwọn sẹ́ẹ̀lì àtijọ́ láti kú. Èyí jẹ́ ìlànà tí a ṣètò dáadáa pẹ̀lú ìlànà ìṣàkóso tí ó ṣe kedere. Nígbà míìràn, ìlànà yìí máa ń parẹ́, ó sì máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í mú àwọn sẹ́ẹ̀lì jáde tí ara kò nílò. Àbájáde rẹ̀ ni pé àrùn jẹjẹrẹ lè jẹ́ aláìlera tàbí aláìlera. Àrùn jẹjẹrẹ kì í ṣe àrùn jẹjẹrẹ. Wọn kì í tàn kálẹ̀ sí àwọn ẹ̀yà ara mìíràn, bẹ́ẹ̀ ni wọn kì í tún dàgbà lẹ́yìn iṣẹ́-abẹ. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àrùn jẹjẹrẹ kò léwu tó àwọn àrùn jẹjẹrẹ, wọ́n lè ní ipa pàtàkì lórí ara nítorí ipò wọn tàbí ìfúnpá wọn. Àrùn jẹjẹrẹ ti di àrùn jẹjẹrẹ tẹ́lẹ̀. Àwọn sẹ́ẹ̀lì jẹjẹrẹ lè wọ inú àwọn àsopọ̀ tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́, kí ó nípa lórí wọn, kí ó sì jẹ́ ewu sí ìwàláàyè. Wọ́n máa ń wọ inú àwọn ẹ̀yà ara mìíràn nípasẹ̀ ìtànkálẹ̀ tààrà, ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tàbí ètò lymphatic. Nítorí náà, àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀. Ìṣẹ̀dá àrùn jẹjẹrẹ nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì hepatocytes ni a ń pè ní àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ àkọ́kọ́. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà, ó máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀dọ̀ (hepatocytes), èyí tí a ń pè ní hepatocellular carcinoma (HCC) tàbí malignant hepatitis (HCC). Àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ jẹ́ 80% ti àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ àkọ́kọ́. Ó jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ tó tóbi jùlọ ní àgbáyé, ó sì jẹ́ àrùn kẹta tó ń pa àwọn èèyàn tó ní àrùn jẹjẹrẹ.

