Àwọn ìwúwo ọmú wọ́pọ̀. Ó ṣe tán, kì í ṣe gbogbo ìgbà ni wọ́n máa ń fa àníyàn. Àwọn ohun tó wọ́pọ̀, bíi ìyípadà homonu, lè fa kí ìwúwo ọmú máa wá fúnra rẹ̀.
Àwọn obìnrin tó lé ní mílíọ̀nù kan ló ń ṣe àyẹ̀wò ọmú ní ọdọọdún. Àwọn àyẹ̀wò wọ̀nyí fihàn pé tó 80 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn àrùn jẹjẹrẹ kò ní àrùn jẹjẹrẹ tàbí kò ní àrùn jẹjẹrẹ, gẹ́gẹ́ bí Ilé Iṣẹ́ fún Ìwádìí àti Dídára Ìlera ti sọ.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé o kò lè dá ara rẹ mọ̀ bóyá ìwúwo kan jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ, o lè kọ́ àwọn àmì kan tí o gbọ́dọ̀ wò. Àwọn àmì wọ̀nyí lè sọ fún ọ bóyá ìwúwo kan wà nínú rẹ, wọ́n sì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti pinnu ìgbà tí o yẹ kí o wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn.
Ó ṣeé ṣe kí o máa ṣàníyàn tí o bá rí ìwúwo kan nínú ọmú rẹ, ṣùgbọ́n kìí ṣe àmì àìsàn tó le gan-an nígbà gbogbo. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwúwo ọmú kìí ṣe àrùn jẹjẹrẹ ló ń fa, pàápàá jùlọ tí o bá wà lábẹ́ ọmọ ọdún 40 tí o kò sì tíì ní àrùn jẹjẹrẹ ọmú rí.
Àrùn ọmú líle máa ń yàtọ̀ sí àsopọ ọmú tó wọ́pọ̀. Wọ́n sábà máa ń ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tó lè fa àìlera, títí bí:
Àwọn ìdàgbàsókè tí kìí ṣe àrùn jẹjẹrẹ sábà máa ń rìn ní irọ̀rùn, wọ́n sì máa ń yípo láàárín àwọn ìka. Àwọn ìwúwo tí a kò lè gbé tàbí tí a kò lè fi ìka rẹ gbé lè di àrùn jẹjẹrẹ, ó sì yẹ kí ó jẹ́ ohun tí ó ń fa àníyàn.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àìsàn ló lè fa kí àwọn ìwúwo farahàn nínú àsopọ̀ ọmú. Àwọn ìwúwo ọmú lè wáyé fún àwọn ìdí kan, bíi àyípadà nínú ìṣẹ́lẹ̀ oṣù, àwọn ìwúwo wọ̀nyí sì lè ṣẹ̀dá fún ìgbà díẹ̀ kí wọ́n sì pòórá fúnra wọn. Àwọn okùnfà mìíràn lè nílò ìtọ́jú ìṣègùn ṣùgbọ́n kìí ṣe àrùn jẹjẹrẹ.
Àwọn ìwúwo ọmú kan kìí ṣe ti àrùn jẹjẹrẹ, ṣùgbọ́n wọ́n ṣì nílò ìtọ́jú ìṣègùn. Tí a kò bá tọ́jú àwọn ìwúwo wọ̀nyí, wọ́n lè mú kí ewu àrùn jẹjẹrẹ pọ̀ sí i, kí wọ́n sì tún di àrùn jẹjẹrẹ.
Àwọn èèmọ́ àrùn jẹjẹrẹ ọmú máa ń lágbára gan-an. Àwọn sẹ́ẹ̀lì àsopọ̀ ọmú tí kò dára tí wọ́n lè dàgbà kí wọ́n sì tàn kálẹ̀ sí àwọn ẹ̀yà ara mìíràn ti ọmú, àwọn nódì omi ara àti àwọn ẹ̀yà ara mìíràn ló ń fà wọ́n.
Nítorí pé ó kéré, àrùn jẹjẹrẹ ọmú ní ìpele ìbẹ̀rẹ̀ kìí sábà ní àmì tàbí àmì àrùn kankan. Àwọn àìsàn wọ̀nyí ni a sábà máa ń rí nígbà tí a bá ń ṣe àyẹ̀wò déédéé.
Nígbà tí àrùn jẹjẹrẹ ọmú bá ń pọ̀ sí i, ó sábà máa ń farahàn gẹ́gẹ́ bí ìṣùpọ̀ líle kan ṣoṣo, tí ó ní apá kan tàbí agbègbè tí ó nípọn pẹ̀lú ààlà tí kò báradé lábẹ́ awọ ara. Láìdàbí ìṣùpọ̀ tí kò dára, a kò lè fi ìka rẹ gbé àwọn ìṣùpọ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọmú.
Àwọn èèmọ́ àrùn jẹjẹrẹ ọmú kìí sábàá jẹ́ kí ó rọ̀ tàbí kí ó máa dunni nígbà tí a bá fọwọ́ kan án. Lọ́pọ̀ ìgbà, wọ́n máa ń hàn ní òkè àyà, nítòsí apá. Wọ́n tún lè hàn ní agbègbè ọmú tàbí ní ìsàlẹ̀ ọmú.
Nínú àwọn ọkùnrin, àwọn ìṣùpọ̀ lè ṣẹ̀dá nínú àsopọ ọmú. Bí àwọn ìṣùpọ̀ nínú àsopọ ọmú obìnrin, àwọn ìṣùpọ̀ kìí ṣe àrùn jẹjẹrẹ tàbí àrùn tó le koko. Fún àpẹẹrẹ, lipomas àti cysts lè fa ìṣùpọ̀ nínú àsopọ ọmú ọkùnrin.
Lọ́pọ̀ ìgbà, gynecomastia ló máa ń fa ìwúwo nínú ọmú ọkùnrin. Àìsàn yìí máa ń mú kí àsopọ̀ ọmú gbòòrò sí i lára àwọn ọkùnrin, ó sì lè fa ìwúwo kan lábẹ́ ọmú. Ìwúwo náà sábà máa ń dunni, ó sì lè hàn nínú ọmú méjèèjì.
Nínú àwọn ọ̀ràn kan, àìdọ́gba homonu tàbí oògùn ló máa ń fa àìsàn náà, àmọ́ ní àwọn ọ̀ràn mìíràn, a kò lè mọ ìdí tó ṣe kedere.
Ó ṣe tán, gynecomastia kì í fa ìpalára kankan fún ìṣègùn, ṣùgbọ́n ó lè ba ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìgbẹ́kẹ̀lé ara ẹni àwọn ọkùnrin tí ó ní àrùn náà jẹ́. Ìtọ́jú sinmi lórí ohun tó fà á, ó sì lè ní nínú:
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tó ń fa ìwúwo ọmú ló jẹ́ aláìlera, wọ́n sì lè máa lọ fúnra wọn. Síbẹ̀síbẹ̀, ó dára láti rí onímọ̀ nípa ìlera láti ṣe àyẹ̀wò ìwúwo ọmú.
Fún àwọn ìwúwo tí kò ní ìṣòro, èyí lè túmọ̀ sí wí pé kí o kàn sọ fún dókítà rẹ nípa ìwúwo náà ní ìpàdé tí o bá ṣètò fún. Fún àwọn ìwúwo tí ó lè jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ, ó dára láti ṣe ìpàdé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
Ọ̀pọ̀ àmì ló wà tó fi hàn pé ìṣùpọ̀ kan lè jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ. Lo wọ́n láti pinnu ìgbà tí o fẹ́ wá ìtọ́jú.
Àwọn ìwúwo ọmú kan kò léwu, ó sì yẹ kí o bá dókítà rẹ sọ̀rọ̀ nípa wọn. Àwọn ìwúwo wọ̀nyí ní:
Nígbà tí ó bá kan ìwúwo ọmú, ó dára jù láti gbẹ́kẹ̀lé ìfun rẹ. Tí ìwúwo náà bá bá àwọn ìlànà wọ̀nyí mu ṣùgbọ́n tí nǹkan kan bá ń ṣe àṣìṣe, wá ìtọ́jú ìṣègùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwúwo ọmú kì í ṣe àrùn jẹjẹrẹ, a gbani nímọ̀ràn láti ṣe àwọn àyẹ̀wò díẹ̀, pàápàá jùlọ tí ó bá ń ṣe ọ́ lóminú.
Tí ìṣùpọ̀ kan bá wà nínú ọmú rẹ, ṣe ìpàdé pẹ̀lú dókítà rẹ fún àyẹ̀wò ní kíákíá. Má ṣe dúró títí di ìpàdé mìíràn. Àwọn àmì tó yẹ kí o lọ bẹ̀ wò ni ìṣùpọ̀ ọmú:
Àwọn ìwúwo ọmú àti àwọn àmì mìíràn lè túmọ̀ sí wípé ó yẹ kí o wá ìtọ́jú pajawiri. Tí àrùn jẹjẹrẹ ọmú rẹ bá ti bẹ̀rẹ̀ sí í tàn kálẹ̀, o kò gbọdọ̀ dúró kí o tó rí i. Ó dára jù láti wá ìtọ́jú pajawiri tí ìwúwo ọmú rẹ bá wà, tí o sì ní:
Ìkókó tí ó bá ní èyíkéyìí nínú àwọn àmì wọ̀nyí kò túmọ̀ sí pé àrùn jẹjẹrẹ ọmú rẹ ń gbalẹ̀, tàbí pé àrùn jẹjẹrẹ ọmú rẹ kò sí rárá. Síbẹ̀síbẹ̀, níwọ̀n ìgbà tí ó dára jùlọ láti tọ́jú àrùn jẹjẹrẹ ọmú ní ìpele ìbẹ̀rẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti má ṣe dúró.
Lẹ́ẹ̀kan sí i, ó dára jù láti tẹ̀lé bí nǹkan ṣe rí lára rẹ nígbà gbogbo. Tí ìwúwo kan bá wà ní ọmú rẹ tí ohun kan tó burú sì ń yọ ọ́ lẹ́nu, ṣe ìpàdé.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣẹ̀dá nínú àsopọ̀ ọmú kò léwu. Àwọn ìyípadà homonu lè fa wọ́n, wọ́n sì lè wá fúnra wọn. Àwọn ìṣùpọ̀ wọ̀nyí sábà máa ń rọrùn láti gbé pẹ̀lú ìka ọwọ́, wọ́n sì lè jẹ́ rọ̀ nígbà tí a bá fọwọ́ kan wọ́n. Àwọn ìṣùpọ̀ tí àrùn jẹjẹrẹ ọmú fà kì í sábà ní ìrora, wọn kì í sì í ṣeé ṣe kí wọ́n yọrí sí i.
Ó dára jù láti fi ìròyìn nípa ìwúwo ọmú tó bá wà fún onímọ̀ nípa ìlera. Wọ́n lè fẹ́ ṣe àyẹ̀wò láti mọ ohun tó jẹ́ gan-an kí wọ́n sì fún ọ ní ìtọ́jú tó dára jùlọ.
Àwọn ògbógi wa máa ń ṣe àkíyèsí ìlera àti àlàáfíà nígbà gbogbo, wọ́n sì máa ń ṣe àtúnṣe sí àwọn àpilẹ̀kọ wa bí àwọn ìwífún tuntun bá ti wà.
Àyẹ̀wò ara ẹni lórí ọmú jẹ́ ọ̀nà àyẹ̀wò tí ó ń jẹ́ kí o lè ṣàyẹ̀wò fún àwọn kókó ọmú nílé. Àyẹ̀wò yìí lè ṣàwárí àwọn kókó ọmú, cysts àti àwọn mìíràn…
Ṣé ọmú rẹ yóò máa dún bí wọ́n ṣe ń dàgbà? Wá ohun tí ó máa ń ṣẹlẹ̀ sí ara rẹ nígbà tí ọmú bá ń dàgbà.
Ṣé o ní àwọn ibi tí ó ń yọ ara rẹ lẹ́nu ní òkè tàbí ní ìsàlẹ̀ ọmú rẹ? Ọmú tí ń yọ ara láìsí ìgbóná ara sábà máa ń jẹ́ àìsàn tí ó rọrùn láti tọ́jú tí kò sì léwu…
Àrùn lymphoma ọmú kìí ṣe àrùn jẹjẹrẹ ọmú. Èyí jẹ́ irú àrùn lymphoma tí kìí ṣe ti Hodgkin, àrùn jẹjẹrẹ ètò lymphatic. Láti mọ̀ sí i.
Lipoma jẹ́ àrùn ọ̀rá tí ó wọ́pọ̀ ní ọmú. Wọ́n kì í sábà léwu, ṣùgbọ́n dókítà rẹ yóò ṣàyẹ̀wò bóyá ìdàgbàsókè náà jẹ́ lipoma.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹsàn-22-2023